Woensdag 22 maart kwamen gemeenten en belangstellenden uit de Duin- en Bollenstreek samen voor een inspiratiebijeenkomst over Operatie Steenbreek. De landelijke publiekscampagne voor minder steen en meer groen in tuinen, pleinen en straten. Doel van deze middag, uitgerekend op de eerste mooie lentedag van het jaar: inspiratie opdoen voor onze eigen bijdrage in de strijd tegen verstening. 

Operatie Steenbreek bindt de strijd aan tegen de versteende tuin. Dat is hard nodig, want verstening leidt tot wateroverlast, hittestress én een afgenomen biodiversiteit. Met andere woorden, minder groen betekent minder leven in je tuin, zoals vogels en andere dieren. Het is heel simpel: wie zijn tuin groener maakt, draagt een steentje bij aan de leefbaarheid in de buurt.

Onontbeerlijk
Wethouder Arno Van Kempen; “We hebben Operatie Steenbreek met heel veel gevoel voor noodzaak opgenomen in de Duurzaamheidsagenda van de gemeente Teylingen. Dit soort acties is onontbeerlijk om te voorkomen dat we niet op korte termijn met grote wateroverlast te maken krijgen. Wat me zo aanspreekt in Operatie Steenbreek is hoe praktisch de uitvoering is. Iedere inwoner kan letterlijk en figuurlijk zijn steentje bijdragen. Dankzij hele concrete acties, waarvan iedereen meteen kan begrijpen welk effect ze hebben. De grootste uitdaging is zo veel mogelijk mensen tot actie te laten overgaan. Dat inwoners niet denken: wat maken die 25 vierkante meter van mijn tuin of straat nou uit? Als je die mindset kan omdraaien, door mensen te laten inzien dat alle beetjes helpen, dan maak je grote stappen.”

Groen hart
De Raadzaal zat vol deelnemers met een groen hart, die op de bijeenkomst waren afgekomen om zich te laten voeden door inspirerende praktijkverhalen. Zij werden op hun wenken bediend door achtereenvolgens Wout Veldstra (voorzitter Operatie Steenbreek), Geert van Poelgeest (gemeente Den Haag) en Mirte van Daalen (gemeente Leiden).

Belangrijke taak
Na een welkomstwoord van de organisatie werden de veertigtal aanwezigen eerst nog toegesproken door wethouder Arno van Kempen, die om te beginnen stilstond bij de symboliek van deze locatie. “Hier is de huidige Duurzaamheidsagenda vastgesteld, met Operatie Steenbreek als een van de acties waar de hele Bollenstreek achter staat. Ik wens jullie veel succes en plezier bij deze o zo belangrijke taak.”

“Initiatieven zo lokaal mogelijk houden”
Wout Veldstra is de trotse voorzitter van Operatie Steenbreek, waar op dit moment 33 gemeenten bij zijn aangesloten. “Ongeveer elke week komt er een gemeente bij. Onze taak is gemeentes voorzien van kennis en ervaring, zodat zij samen met de omgeving aan de slag kunnen met concrete acties. Denk aan het inruilen van tegels voor planten. Onze filosofie is namelijk dat je dicht bij de basis moet blijven, door initiatieven zo lokaal mogelijk te houden. Alleen zo kun je inwoners aan je binden en bedrijven en natuurorganisaties laten meedoen. We willen in 2022 kunnen zeggen dat de trend van verstening is gekeerd en Nederland aan het vergroenen is.”

“Ik hoef niet meer op vakantie!”
Veldstra gaf het woord aan Geert van Poelgeest, die vorig jaar namens Duurzaam Den Haag de landelijke Operatie Steenbreek Trofee in ontvangst naam. Een pluim voor de grote hoeveelheid ingeleverde tegels en de variatie in acties: onder zijn leiding werden wijkacties opgezet, tegel-inleverpunten opgericht en workshops gegeven. Van Poelgeest sprak in zijn presentatie van een ‘groene golf’ en liet de ene na de andere aansprekende foto zien. Hij benadrukte de vele mogelijkheden om inwoners enthousiast te maken, zoals de ‘groene loper’ van Den Haag Holland Spoor naar Scheveningen. “Een van de leukste reacties die ik heb opgevangen, was van iemand die zo blij was met al het groen dat ze zei: ‘Ik hoef niet meer op vakantie!”

“Er kan en mag veel”
Slotspreker Mirte van Dalen is beleidsmedewerker stadsnatuur en groen in Leiden, “een van de meest versteende steden van Nederland.” In haar stad bestaat geen programma zoals Duurzaam Den Haag, maar Leiden is wel al ruim tien jaar actief op dit terrein, bijvoorbeeld door het stimuleren van boomspiegels, geveltuinen en plantsoentjes. Ook Van Dalen laat op het scherm een stroom aan foto’s voorbijkomen. Vooral om aan te tonen dat je met beperkte middelen prachtige resultaten kunt boeken, zoals een fietspad met aan weerszijden appel- en perenbomen. “Er kan en mag veel. En maak gebruik van wat er al is. De winst is niet alleen meer ruimte voor natuur, maar ook een verbeterde sociale samenhang. Vergroening brengt mensen samen.”

Tuinman&Tuinman
Van Dalen krijgt de lachers op haar hand als ze de titel laat vallen van een actie die volgende week in Leiden begint: ‘Tuinman & Tuinman’, waarna haar presentatie organisch overgaat in een afsluitend groepsgesprek over het samenspel tussen inwoners, overheden (“Die moeten bij groenbeheer dan wel het goede voorbeeld geven”) en verschillende instanties, zoals woningcorporaties en architecten. “Bouwen houd je niet tegen”, merkt iemand uit de zaal op, “maar je kunt wel rekening houden met de maatschappelijke functie.” “Oké”, werpt een ander tegen, “maar ik kan me ook wel voorstellen dat corporaties bang zijn dat tuintjes niet onderhouden worden.”

En zo gaan de reacties een tijdje over en weer, vaak serieus, soms geestig en af en toe van de hak op tak. De deelnemers delen hun ervaringen en overwegingen, om uiteindelijk eensgezind de Raadzaal te verlaten: we moeten met elkaar het tij van verstening keren en ons best doen voor een duurzame, leefbare gemeente.