De Nederlandse natuur produceert jaarlijks een overdaad aan jonge bomen en struikjes. De meeste overleven niet, omdat ze worden opgegeten, te weinig licht ontvangen of worden verwijderd door natuurbeheerders. Meer Bomen Nu organiseert een grootschalige en gezamenlijke actie om komende winter één miljoen zaailingen te verplanten en een tweede kans geven op een plek waar ze welkom zijn. Operatie Steenbreek doet mee. Jij ook?

Van november tot en met maart worden in het hele land bomen en struiken verzameld in natuurgebieden, landgoederen en parken. En weggegeven aan iedereen die belooft er goed voor te zorgen. Dit zijn vooral veel boeren die het platteland opfleuren met biodiverse hagen en heggen. Maar we hopen dat ze ook terechtkomen in gemeentebermen, op bedrijventerreinen en bij mensen in de tuin. De actie eindigt rondom de Boomfeestdag 2021 met Boomweggeefdagen in het hele land.

Inmiddels zijn er al 270 plantlocaties, 100 vrijwilligers en 12 oogstlocaties aangemeld en 350.000 bomen en struiken aangevraagd. Voor alle stappen in het proces werken we met enthousiaste organisaties en vrijwilligers. Dit zijn de stappen waar jij kunt helpen:

  • Oogstlocaties aanmelden: van stadspark tot landgoed tot natuurgebied. Overal waar rijkelijk is uitgezaaid komen wij graag in contact met de beheerder.
  • Helpen met oogsten: meld je aan als vrijwilliger
  • Een boomverzamelplaats aanmelden. Heb jij ruimte om bomen tijdelijk in te kuilen en eventueel ook weg te geven op de Boomfeestdag? Meld je aan. In een vak van 10*10m2 passen zo al 5-10.000 ingekuilde bomen en struiken.
  • Een plantlocatie melden: van boerenerf, tot tuin en gemeenteberm tot klimaatbos. Meld aan hoeveel er geplant kan worden en wij proberen gratis plantgoed te leveren.
  • Helpen met planten: meld je aan als vrijwilliger
  • Organiseer een boomweggeefdag. Het teveel aan geoogste zaailingen, geven we rondom de Boomfeestdag (17 maart) weg op Boomweggeefdagen in het hele land.

Enthousiaste organisaties die een Boomweggeefdag organiseren, belonen wij met honderden gratis appel- en perenbomen! Deze zijn door corona helaas niet verkocht en worden nu beschikbaar gesteld door Stichting Corazon die hoopt dat zeker een deel op plekken komt te staan waar voorbijgangers zelf kunnen plukken. Het gaat om 1,5 meter hoge, 3-jarige laagstam appel- en perenbomen. Meer Bomen Nu geeft deze bomen gratis weg aan iedereen die boomweggeefacties en andere leuke evenementen wil organiseren en deze bomen tijdelijk wil bewaren: van augustus tot het plantseizoen.

Een rol voor iedereen
Voor een miljoen bomen zijn vele handen nodig! Burgers, boeren, natuurbeheerders, scholen, bedrijven, gemeenten en andere
overheidsinstanties; iedereen kan helpen. In deze flyer meer informatie en een overzicht van de bomen en struiken.

‘Een insectenhotel!’ Met deze blije reactie van de kinderen op twee scholen heeft wethouder Arno Janssen van gemeente Papendrecht prijzen uitgereikt in het kader van een stekjesactie. Eerder kregen 895 leerlingen in Papendrecht stekjes waar ze de mooiste en origineelste foto van mochten opsturen. Kiyan en Destiny zijn de gelukkige winnaars.

‘Destiny laat op een originele manier zien dat groen in de tuin heel belangrijk en heel mooi is. Doordat er ook een bijtje te zien is, laat ze daarnaast zien waar we het voor doen: voor onze wilde bijen in Papendrecht’, zo luidt het juryrapport van Destiny Hoogeveen. Als de wethouder arriveert op OBS De Knotwilg weten al Destiny’s klasgenoten van groep 6 al wie er gaat winnen, behalve zijzelf. In de tuin van de school reikt wethouder groen en duurzaamheid Arno Janssen de prijs uit. ‘Wilde bijen hebben voedsel nodig. Daarom zijn de juiste plantjes in de tuin zo belangrijk’, vertelt hij.

Nestkastjes
Op de Prins Florisschool van winnaar Kiyan Basar (mooiste stekje), vertelt de wethouder aan de hele klas nog meer over het belang van bijen en duurzaamheid. ‘Wilde bijen hebben, net als mensen, naast voedsel ook een nest nodig waar ze kunnen verblijven. In deze gemeente zorgen we voor de bijen door ecologisch te maaien, maar ook door nestkastjes voor wilde bijen te plaatsen.’ De kinderen hebben duidelijk al vaker les gehad over duurzaamheid. ‘Gaat u ook wat aan uitlaatgassen doen?’ ‘Wat is duurzaamheid allemaal?’ De wethouder legt uit dat de gemeente allerlei dingen doet, van een goede waterberging aanleggen tot het werken aan schone lucht in de gemeente. ‘Maar uiteindelijk begint duurzaam bij jezelf!’

Superbestuivers
Naast Destiny en Kiyan doen heel veel kinderen dat al. Met dank aan de stekjesactie staan er heel wat meer plantjes en nu ook twee insectenhotels in Papendrecht. Samen maken we de leefomgeving voor de wilde bijen beter. Dat is goed voor deze superbestuivers die ons voedsel bestuiven en daarom ook goed voor ons allemaal.

De inschrijftermijn voor de Steenbreektrofee 2020 is verlengd van 10 juli naar uiterlijk 10 september aanstaande als gevolg van het verplaatsen van de prijsuitreiking naar later dit jaar. Vanwege coronamaatregelen is de Nationale Groendag -waar de uitreiking gepland stond- namelijk een digitale Nationale Groenweek geworden.

Stichting Steenbreek is via de Steenbreektrofee op zoek naar innovatieve en inspirerende voorbeelden die laten zien hoe groen en water op een praktische manier worden benut. Dit zijn initiatieven die betrekking hebben op onder meer de bevordering van de biodiversiteit, gezondheid en die een positieve bijdrage leveren aan klimaatadaptatie. Het sociale domein –met als thema ‘Samen voor meer groen in de buurt’- staat dit jaar centraal. Alle inzendingen dienen weer als inspiratie en voorbeeld voor anderen. Voorwaarde is dat de projecten zijn uitgevoerd en een bijdrage leveren aan vergroening en zorgen voor een klimaatbestendige, gezonde en fijne leefomgeving. Daar is het Stichting Steenbreek tenslotte om te doen.

Wie kan meedoen?
Projecten vanuit deelnemende gemeenten, waterschappen, provincies en partners van Steenbreek kunnen allemaal meedingen naar de Steenbreektrofee. Dit kan van een gemeente of provincie zijn, maar ook van een buurtvereniging, wijkorganisatie of woningcorporatie. De grootte van het project/initiatief is niet relevant voor deze prijs. Zowel initiatieven die spelen op het niveau van de straat of wijk, als initiatieven op niveau van dorp en stad zijn welkom. Gaat u ervoor om met uw project/initiatief dit jaar de Steenbreektrofee 2020 te winnen?

Aanmelden en meer informatie
Inschrijven kan nog tot uiterlijk 10 september 2020. Voor meer informatie en de spelregels: www.steenbreek.nl/steenbreektrofee-2020/

Prijsuitreiking
De prijsuitreiking van de Steenbreektrofee 2020 vindt plaats tijdens de Steenbreek Inspiratiedag op 26 november in Hoeven. Dit met een klein voorbehoud vanwege mogelijke nieuwe ontwikkelingen rondom corona. Daarnaast ontvangt de winnaar de nodige media-aandacht met onder andere een uitgebreid artikel in de Steenbreekspecial van Vakblad Groen en als waardering nog een boom en vaste planten.

Afgelopen zaterdag ontvingen de bewoners van het Rembrandtkwartier een gratis plant bij inlevering van een tuintegel. Deze actie is georganiseerd door Steenbreek Alkmaar samen met de buurtvereniging. Het doel is minder stenen en meer groen in de tuinen. Met de ontvangen plant konden de bewoners meteen aan de slag in hun tuin.

Meer groen in de wijk is enorm belangrijk, voor de biodiversiteit (vogels, bijen, vlinders), een betere afwatering van het regenwater en meer koelte in de tuin tijdens warme zomers. Een aanzienlijk deel van het oppervlakte in de wijk bestaat uit particuliere tuinen. Daarom is dit jaar de actie ‘stenen eruit, groen erin!’ gestart. In april hebben alle wijkbewoners al een informatiepakket over groene tuinen ontvangen. Hierin zaten tips voor je tuin, tuinschetsen ter inspiratie, plantenlijsten en bloemzaadjes.

Persoonlijk tuinadvies aan huis
Bewoners hebben soms vragen over hun eigen tuin: Welke planten kan ik het beste kiezen? Wat groeit goed in de schaduw? Wanneer moet ik snoeien? Zes buurtbewoners hebben zaterdag een gratis persoonlijk tuinadvies aan huis gekregen van Tuinvrouwen van Alkmaar.

Iedere steen eruit telt
De Steenbreek activiteiten richten zich op een groene en klimaatbestendige leefomgeving. Omdat gemiddeld ongeveer 40% van het stedelijk gebied in bezit is van particulieren, is het van belang dat bewoners hun tuin ook groener maken. Al die lokale maatregelen zijn enorm effectief. Iedere steen eruit telt. Hortus Alkmaar organiseert in Alkmaar de Steenbreekacties, in opdracht van de gemeente.
Zie ook www.hortusalkmaar.nl/steenbreek

Het najaar is helaas onterecht een vergeten tuinseizoen geworden. Daarom willen Stichting Steenbreek en NL Greenlabel in samenwerking met Stichting De Groene Stad, De Tuinen van Appeltern en Tuinbranche Nederland oude tijden doen herleven en het najaar weer tot hét plantseizoen gaan uitroepen. Tijdens de najaarsactie ‘Het vergeten tuinseizoen’ van 1 t/m 31 oktober wordt iedereen in Nederland via diverse (online) activiteiten geënthousiasmeerd om weer in het najaar actief in de tuin aan de slag te gaan.

Najaar is hét tuinseizoen
In de tuinsector is de afgelopen 30 jaar de focus om diverse redenen (strenge winters, plantenteelt in containers i.p.v. volle grond en verlegde interesses vanuit consumenten voor de tuin in het voorjaar) geheel in het voorjaar komen te liggen. Logischerwijs is de sector daarop ingesprongen en is het najaar als tuinseizoen naar de achtergrond verschoven.

Door de klimaatverandering begint de lente steeds vroeger en houdt de zomer lang aan. Met als gevolg zeer warme, langdurige droge periodes. Vaak is het zelfs in oktober nog prachtig weer. Het najaar is vanwege verschillende redenen de beste tijd voor werkzaamheden in de tuin. Zo is de bodem nog warm na de zomer en slaan de planten beter aan. Bomen, struiken, vaste planten en bollen kunnen makkelijker worden geplant of verplant omdat ze in ‘slaap-stand’ zijn. De grond heeft meer tijd om zich aan de wortels te plakken en de wortels hebben meer tijd om te ontwikkelen. Zo kunnen ze makkelijker voeding en water opnemen op momenten dat het moeilijk wordt. Maar het belangrijkste is nog wel dat de consument die in het najaar in de tuin in de slag gaat, al direct in het vroege voorjaar kan genieten van een mooie en levendige tuin! En vroeg in het voorjaar bloemen, is ook weer goed voor de biodiversiteit.

Het najaar is vanwege verschillende redenen de beste tijd voor werkzaamheden in de tuin.

Najaarsactie 1 t/m 31 oktober
Stichting Steenbreek, NL Greenlabel, Stichting De Groene Stad, De Tuinen van Appeltern en Tuinbranche Nederland gaan gedurende de hele maand oktober aandacht schenken aan het vergeten tuinseizoen. Via diverse (online) kanalen, nieuwsbrieven, tv-programma’s, dagelijks tuintips, tuinmagazines, etc. gaan we heel Nederland weer opnieuw enthousiast maken om juist in het najaar actief aan de slag te gaan in de tuin.

De exacte invulling van deze actiemaand begint steeds meer vorm te krijgen. Organisaties die een bijdrage willen leveren om van deze landelijke publiekscampagne een succes te maken, zijn nog van harte welkom. Mag uw actie in oktober zeker niet ontbreken in de publiciteit, stuur dan een bericht naar info@steenbreek.nl.

#vergetentuinseizoen

 

Stichting Steenbreek ondersteunt het platform Deeltuinen. Dit initiatief biedt tuineigenaren de mogelijkheid om hun tuin ter beschikking te stellen aan mensen die geen eigen groen hebben en in de tuin van een ander willen zonnen, tuinieren of relaxen. De opzet van ‘deeltuinen’ past binnen de visie van Steenbreek dat groen verbindt.

Het initiatief voor ‘deeltuinen’ komt van Martijn Neuvel uit Hoorn. Hij kreeg ten tijde van de lockdown in verband met de coronacrisis, het idee voor een soort Airbnb voor tuinen, met als grote verschil dat het gratis en niet-commercieel is: degene die zijn tuin aanbiedt verdient er niets aan, degene die de tuin ‘huurt’ betaalt ook niets. Ook aanmelding en deelname via de website van Deeltuinen kosten niets.

Sociale impact
Steenbreek ondersteunt het initiatief met een financiële bijdrage voor de startfase. ‘Daarnaast brengen wij het project onder de aandacht van gemeenten en andere partijen binnen ons netwerk’, zegt Roel van Dijk, directeur van Steenbreek. ‘In het pakket dat wij gemeenten aanbieden om bij particulieren te vergroenen, nemen wij het delen van tuinen mee. Wij beseffen de sociale impact die het delen kan hebben en onderschrijven dat groen verbindt.’

Gratis platform laat tuineigenaren hun tuin met anderen delen

Het platform biedt momenteel circa honderd tuinen aan. ‘Er zijn in Nederland 2,5 miljoen huishoudens die geen tuin hebben’, zegt Martijn Neuvel van Deeltuinen. ‘Mensen voor wie een deeltuin interessant is, zijn ouderen die zelf geen tuin hebben, mensen die hun kinderen een keer in een tuin willen laten spelen en mensen die willen tuinieren.’ Tuineigenaren kunnen zich aanmelden op de website (www.deeltuinen.nl); wie gebruik wil maken van een tuin kan op de site in een online agenda een dagdeel reserveren, waarna Deeltuinen het e-mailadres en telefoonnummer van de tuineigenaar doorgeeft.

Momenteel wordt Deeltuinen gerund door Neuvel en drie vrijwilligers. ‘We zijn blij dat Stichting Steenbreek steun heeft toegezegd om het initiatief verder uit te bouwen.’

Groene Cirkel Bijenlandschap is een nieuwe partner van Stichting Steenbreek. Beide organisaties streven naar meer biodiversiteit in stad en omgeving. Het eerste samenwerkingsproject betreft biodiversiteit op bedrijventerreinen.

 Volgens directeur Roel van Dijk van Stichting Steenbreek passen het werk en de doelstelling van Bijenlandschap bij de doelstelling van de stichting: het vergroenen van de leefomgeving. ‘Door een afwisseling in de beplanting bied je de bijen en wilde bijen een aantrekkelijke nestelplek die bijdraagt aan een grotere populatie van solitaire bijen en dat is positief voor de bestuiving en groei van planten en bloemen. Hierdoor wordt de biodiversiteit bevorderd.’

34 % meer soorten bijen
In Groene Cirkel Bijenlandschap werkt een groot aantal partijen samen aan een bijenlandschap in het gebied van Wassenaar tot en met de Duin- en Bollenstreek, en van de kust tot Nieuwkoop. Door bijvriendelijke inrichting en beheer wil Bijenlandschap een netwerk van bloemrijke tuinen, erven, parken, bermen, bedrijventerreinen, recreatie- en natuurgebieden realiseren, met voldoende voedsel en nestgelegenheid voor bijen, hommels en zweefvliegen. In 3 jaar tijd heeft dat volgens Bijenlandschap geresulteerd in 34 procent meer soorten bijen in de gemonitorde gebieden.

Hannie Korthof, programmamanager Groene Cirkel Bijenlandschap: ‘Steenbreek is voor ons een goede partner: het is een professionele organisatie en we krijgen door de samenwerking de kans om ons netwerk uit te breiden. Beide organisaties streven hetzelfde doel na, namelijk het bevorderen van de biodiversiteit. Voor ons is de bij hierbij de drager. Steenbreek werkt ook aan klimaatadaptatie en dat wordt mooi gecombineerd in ons eerste gezamenlijke project.’

Bedrijventerreinen
Het eerste samenwerkingsproject betreft het bevorderen van de biodiversiteit op bedrijventerreinen. Veel bedrijventerrein hebben bij piekbuien te maken met wateroverlast. Door klimaatadaptieve maatregelen, zoals bijvoorbeeld het afkoppelen van het riool en een wadi, te combineren met een natuurlijkere inrichting van de omgeving, wordt niet alleen de biodiversiteit verhoogd, maar wordt een bedrijf aantrekkelijker voor werknemers, klanten en omgeving. Inmiddels heeft het eerste gesprek met de provincie Zuid-Holland over bedrijventerreinen plaatsgevonden.